Η επική ταινία που σφράγισε το χώρο της επιστημονικής φαντασίας!

Σκηνοθεσία: David Lynch
Πρωταγωνιστούν: Kyle MacLachlan, Jόrgen Prochnow, Linda Hunt, Max von Sydow, Jose Ferrer, Sting
Σενάριο: David Lynch, Frank Herbert
Παραγωγή: Raffaella De Laurentiis, Josι Lσpez Rodero, Dino De Laurentiis

Η ιστορία του "κινηματογραφικού" Dune

Η μεγάλη επιτυχία των βιβλίων του Frank Herbert ήταν επόμενο να τραβήξει γρήγορα την προσοχή του Χόλιγουντ. Τον Αύγουστο του 1972 ο Arhur P. Jacobs, παραγωγός του Πλανήτη των Πιθήκων, απέκτησε τα κινηματογραφικά δικαιώματα του Dune, με μια συμφωνία που θα απέφερε στον Frank Herbert 10.000 δολάρια και ένα ποσοστό 5% από τα κέρδη της ταινίας. Μετά το θάνατο του Jacobs, ένα περίπου χρόνο αργότερα, τα δικαιώματα του Dune απέκτησε ο Michel Seydoux που ανέθεσε το σενάριο και τη σκηνοθεσία στον Alexandro Jodorowsky. Ο χιλιανός σκηνοθέτης αναζήτησε τους καλύτερους καλλιτέχνες στον κόσμο, και έφερε τελικά στην ομάδα του τον Dan O'Bannon (Alien) ως υπεύθυνο των ειδικών εφέ, ενώ ταυτόχρονα προσέγγισε τους Pink Floyd για την μουσική επένδυση της ταινίας. Για το εικαστικό μέρος της παραγωγής ο Jodorowsky συνεργάστηκε με τον πολύ γνωστό γάλλο εικονογράφο Moebius που φιλοτέχνησε περισσότερες από χίλιες σελίδες με σχέδια για τους πλανήτες και τα τοπία του Dune. Εξαιρετικά φιλόδοξα ήταν και τα σχέδια των παραγωγών για τους ηθοποιούς που θα ενσάρκωναν του κύριους χαρακτήρες του βιβλίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Jodorowsky πρότεινε στον Salvador Dali να αναλάβει το ρόλο του Αυτοκράτορα Σαντάμ Κορρίνο.
Η παραγωγή της ταινίας επρόκειτο να ξεκινήσει το Σεπτέμβριο του 1975, όμως οι προετοιμασίες αποδείχτηκαν τελικά ιδιαίτερα χρονοβόρες και οι αρχικές δαπάνες ξεπέρασαν κατά πολύ τον αρχικό προϋπολογισμό, αναγκάζοντας τους Seydoux και Jodorowsky να εγκαταλείψουν τα μεγαλεπήβολα σχέδιά τους. Έτσι τα δικαιώματα της ταινίας κατέληξαν στον Dino De Laurentis που εκείνη την εποχή είχε ήδη αναλάβει την παραγωγή του Flash Gordon και του Conan the Barbarian. Αφού προσέγγισε αρχικά το δημιουργό του Alien, Ridley Scott, o De Laurentis ανέθεσε τη σκηνοθεσία του Dune, στο νεαρό αλλά πολλά υποσχόμενο David Lynch. Ο σκηνοθέτης είχε ήδη μία υποψηφιότητα για Οσκαρ Καλύτερης Ταινίας για τον "Ανθρωπο-Ελέφαντα", δείχνοντας ασυνήθιστα δείγματα κινηματογραφικής οπτικής. Για να αναλάβει την υπερπαραγωγή του De Laurentiis, ο Lynch απέρριψε την πρόταση του George Lucas για να σκηνοθετήσει το "Star Wars: The return of the Jedi". Ο σκηνοθέτης μαζί με τον παραγωγό και το συγγραφέα του βιβλίου, σύντομα επέλεξαν τους ηθοποιούς που θα αναλάμβαναν τους ρόλους των βασικών χαρακτήρων. Ο άπειρος Kyle MacLachlan, θαυμαστής του έργου του Herbert, ανέλαβε τη μεγάλη ευθύνη του ρόλου του Μuad'Dip, έναν χαρακτήρα που προσέγγισε με θέρμη και ενθουσιασμό. Στο πολυπληθές καστ προστέθηκαν ο Sting, ο Jόrgen Prochnow, ο Max von Sydow, ο Kenneth MacMillan, η Francesca Annis και ο Jose Ferrer, ενώ μικρότεροι ρόλοι διανεμήθηκαν στη Sean Young, στον Patrick Stewart και στη Linda Hunt. Τη μουσική ανέλαβε το επιτυχημένο rock συγκρότημα της εποχής Toto και o Brian Eno. Τα γυρίσματα της ταινίας διήρκεσαν έξι χρόνια και ήταν μία από τις ακριβότερες κινηματογραφικές παραγωγές της εποχής της. Για την ολοκλήρωσή της εργάστηκαν 1.700 άτομα, κατασκευάστηκαν 40 σκηνικά και χρησιμοποιήθηκαν πάνω από 4.000 κοστούμια. Πρόκειται για μία ταινία-σταθμό για το σινεμά του φανταστικού και σημείο αναφοράς για κάθε σύγχρονο κινηματογραφιστή.

Τα... παρατράγουδα

Ο σχολαστικός Lynch είχε από την αρχή δηλώσει τις προθέσεις του για τη δημιουργία ενός τετράωρου επικού υπερθεάματος, όμως έπρεπε να συμμορφωθεί με τις επιταγές της εποχής. Ετσι, η μονταρισμένη πρωταρχική κόπια της ταινίας, που ξεπερνούσε τις πέντε ώρες, μειώθηκε σε 137 λεπτά τελικής διάρκειας. Παρά τη συμπυκνωμένη δράση της ταινίας αλλά και την αυστηρά προσωπική μορφή κινηματογραφικής αφήγησης του σκηνοθέτη, που έρχεται πολλές φορές σε αντίθεση με το βιβλίο, ο συγγραφέας αποδέχτηκε την τελική έκδοση του "Dune" με ικανοποίηση. Η ταινία έγινε cult στην ιστορία του κινηματογράφου και, παρά τις μικρές αποκλίσεις της από το βιβλίο, ενθουσίασε τους φίλους του Frank Herbert. Τέσσερα χρόνια μετά την πρεμιέρα του "Dune", το αμερικανικό τηλεοπτικό καλωδιακό κανάλι MCA παρουσίασε μία νέα Extended Version της ταινίας, διάρκειας 190 λεπτών. Παρόλο που αυτή η έκδοση της ταινίας συμπλήρωσε πολλά από τα κενά των μη-μυημένων στο λογοτεχνικό έργο του Herbert, ο David Lynch απέσυρε το όνομά του από τους τίτλους, δηλώνοντας με αυτό τον τρόπο τη δυσαρέσκειά του.

(Πηγή: Περιοδικό CINEFAN, Τεύχος 7, Ιούνιος 2003. Στο ίδιο τεύχος συμπεριλαμβάνεται και η DVD έκδοση της ταινίας. )